Φρανσουάζ Ντολτό ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΝΑΞΙΑ. 'Ενα ωραιότατο βιβλιαράκι.

Ευτυχής μοναξιά
....Τετοιες στιγμές χάριτος του ανθρώπινου φαινομένου-βλέπει και έτσι τον εαυτό του ο καθένας μας-είναι γνώριμες σε όλους ανέκαθεν, από τα παιδικά μας χρόνια,όταν,δίχως να αισθανόμαστε τη μοναξιά σαν την πικρή απόρριψη της επιθυμίας μας από την επιθυμία των άλλων,εξουθενωμένοι διότι κατά τη διάρδεια της ημέρας δώσαμε την καλύτερη εκφραση του εαυτού μας σε μια εργασία ή έχοντας φθάσει στα όρια της επιθυμίας μας και των δυνάμεών μας σε μια συνάντηση με τους άλλους,βυθιζόμαστε με αγαλλίαση στον ύπνο που επανορθώνει.Διότι ο άνθρωπος,μετά τα παιχνίδια της επιθυμίας,οφείλει να επιστρέψει στο σώμα του με μια μοναχικότητα που αποκαθυστά το είναι του στον κόσμο,να επανέλθει στον ρυθμό της αναπνοής του ξεχνώντας τις σκέψεις,τις κινήσεις,τα αισθήματα,τον ίδιο τον εαυτό του,τα προσφιλή πρόσωπα και τους εχθρούς του,να βυθιστεί στην ανωνυμία του αναλαμβάνοντας εκ νέου την ευθύνη της.
......Υπάρχουν επίσης τόποι στη φύση όπου,κατά τη διάρκεια της ημέρας,με όλες τις αισθήσεις τους δεκτικές,οι άνθρωποι γεύονται τη χάρη μιας ευτυχούς μοναξιάς.Τόποι κάλλους,γαλήνης,γλυκύτητας,ανεπαίσθητης στοργής μητρικής,τόποι διάφανης χαράς και ειρήνης για την καρδιά,ανάπαυσης για το σώμα που,δραστήριο,νιώθει εκεί ανάλαφρο,τόποι όπου οι άνθρωποι,μολονότι μοναχικά,συναντούν προς στιγμήν τη λήθη του μοιραίου γι αυτούς αποχωρισμού,σε μια σιωπή δίχως ανθρώπινα λόγια,κατοικημένη από το καθησυχαστικό και παλλόμενο θρόισμα μιας φύσης που συνταιριάζεται με τη δική τους,όπου τα πάντα είναι γλώσσα πνευματικής παρουσίας,όπου,χωρίς κάποιον κώδικα,χωρίς γραμματική,όλη η φύση μοιάζει να δίνει στον άνθρωπο πίστη στον εαυτό του,να του μιλά για αγάπη....
...Ευλογημένα τα ζώα,κατοικίδια ή υποζύγια,παρηγοριά στην ανία μας,που αποδέχονται την αχαρηστία μας,ταπεινές,σιωπηλές παρουσίες και συντροφιά για να ησυχάσει η μονότονη,η αποκαρδιωτκή καθημερινότητά μας τις ώρες της κόπωσης,της ανησυχίας,της μοναξιάς....

Jonathan Livingston Seagull - Be

free

ΚΩΣΤΑΣ ΑΞΕΛΟΣ

«Να ζεις με ορμή τη ζωή σου και να ετοιμάζεσαι ήρεμα για τον θάνατο. Να είσαι έτοιμος να πεθάνεις σε κάθε στιγμή. Με επιθυμίες ανεκπλήρωτες».

O θάνατος για τον Κώστα Αξελό, τον Ελληνα που αναφέρεται παγκοσμίως ως «ο τελευταίος φιλόσοφος», ήρθε στα 86 του, μετά από μια συναρπαστική και μαχητική ζωή.

Ο Κώστας Αξελός ήταν από τα τελευταία μεγάλα ονόματα μιας τρανταχτής γενιάς τολμηρών, ανήσυχων, πρωτοπόρων Ελλήνων. Ο ίδιος άνοιξε τη σκέψη στους ορίζοντες του κόσμου, βίωσε τον στοχασμό του και στοχάστηκε τον βίο του. «Να μην υπομένεις παθητικά την εποχή. Να τη μεταμορφώνεις, αθέατα σχεδόν» συνιστούσε.

Ηταν ο θεμελιωτής της «Πλανητικής σκέψης» και του «Παιχνιδιού του κόσμου» - δύο έννοιες που σημάδεψαν το στοχαστικό έργο του. «Η πλανητική σκέψη αντιστοιχεί στην περιπλάνηση του «είναι» εν τω γίγνεσθαι της ολότητας του κόσμου». Πηγαίνοντας παραπέρα λέει: «Το περιπλανώμενο «είναι» του ανθρώπου παίζει ένα παιχνίδι μέσα στο οποίο τα σχέδιά του αδιάκοπα διαψεύδονται». Ο κόσμος είναι το παιχνίδι, ο άνθρωπος ο συμπαίκτης. «Σε μας εναπόκειται να μάθουμε να παίζουμε το παιχνίδι από το οποίο δεν μπορούμε να ξεφύγουμε».

Η κατανόηση του κόσμου διέπει ολόκληρη τη συναρπαστική μα και δύσκολη ζωή του. Προτού φτάσει στο Παρίσι, ο γεννημένος στην Αθήνα, το 1924, Κώστας Αξελός, γόνος μεγαλοαστικής αθηναϊκής οικογένειας, είχε πολλές περιπέτειες. Στα 17 του προσχώρησε στο Κομμουνιστικό Κόμμα και εντάχτηκε στην Εθνική Αντίσταση. Με το Κόμμα και με τον? Μαρξ είχε θεωρητικές διαφωνίες, αλλά πήρε τα όπλα. «Ο πραγματικός κομμουνιστής πρέπει να κρατάει το όπλο στο ένα χέρι και τα ποιήματα του Ρίλκε στο άλλο», έλεγε. Στα Δεκεμβριανά, σε επίθεση στο κτίριο της Ασφάλειας, όπου τραυματίστηκε ο Ιάνης Ξενάκης, συνελήφθη, βασανίστηκε, έγινε θύμα εικονικής εκτέλεσης, φυλακίστηκε και απέδρασε κολυμπώντας. Στα τέλη του ‘45, επιβιβάστηκε στο θρυλικό πλοίο «Ματαρόα», μαζί με τον ελληνικό ανθό της τέχνης και των γραμμάτων, για τη Γαλλία.

Πάνω από 20 βιβλία
Σπούδασε φιλοσοφία στη Σορβόνη, όπου αργότερα δίδαξε (1962-1973), παρακολούθησε σεμινάρια του Καρλ Γιάσπερς, αλλά σφράγισε την εξέλιξή του ο Μάρτιν Χάιντεγκερ. Εγραψε πάνω από είκοσι βιβλία, που συγκροτούν τρεις τριλογίες, «Το ξετύλιγμα της Περιπλάνησης», «Το ξετύλιγμα του παιχνιδιού» και «Το ξετύλιγμα μιας αναζήτησης». Συγχρόνως συνδέθηκε με καλλιτέχνες και ποιητές (Πικάσο, Μασόν, Μπρετόν κ.ά.). Με τον Ζαν - Πολ Σαρτρ ήρθε σε κόντρα. Του καταλόγιζε μη πρωτότυπη σκέψη. Ο Σαρτρ τον κατηγορούσε γιατί εγκατέλειψε τον κομμουνισμό.

Από μια συναρπαστική ζωή δεν λείπουν οι φλογεροί έρωτες: Ρέα Καραβά, σύντροφος πριν του Ελύτη και του Σεφέρη, μετέπειτα σύζυγος του νομπελίστα Κλοντ Σιμόν. Φρανσουάζ Ζιλό, Γαλλίδα ζωγράφος, σύντροφος του Πικάσο και μητέρα των παιδιών του (Παλόμα και Κλοντ).

Τελευταία σύντροφος της ζωής του, η πρώην ευρωβουλευτής, δημοσιογράφος και μεταφράστριά του Κατερίνα Δασκαλάκη. Σε δική της μετάφραση θα κυκλοφορήσουν σύντομα, από την «Εστία», όπως και τα περισσότερα βιβλία του, «Το παιχνίδι του κόσμου» (επανέκδοση) και το τελευταίο του έργο «Αυτό που επέρχεται» (2009).

• Το παιχνίδι
  «Να παίξουμε το παιχνίδι. Αφήνοντας τον εαυτό μας να παρασυρθεί από το παιχνίδι του χρόνου... Οχι για να περάσει ο χρόνος, αλλά για να περάσουμε μαζί με τον χρόνο», μας είπε ο στοχαστής, που δεν ήθελε να αποκαλείται φιλόσοφος, αφού μετά τον Χέγκελ, πίστευε ότι οι μεγαλύτεροι στοχαστές είναι «μεταφιλόσοφοι».

Δήμητρα Ρουμπούλα
dirouboula@pegasus.gr

Κόκκινα μήλα

Ανασύρεται απ το βυθό το άρρητο.
Κι αυτό,ψάρι αγκιστρωμένο,μες απ το σπάραγμά του,
βήμα,βήμα
λέξη,λέξη,
φωτίζεται στο λευκό με όλα τα χρώματα,
δίνοντας στη ζωή σου τους χρωματισμούς του σώματός σου.

RICHTER - CHOPIN andante spianato et grande op.22 LIVE!!! 1/2

ΓΙΑ ΤΟΝ HOWARD ZINN

ΕΦΥΓΕ...ΘΑ ΜΑΣ ΛΕΙΨΕΙ ΠΟΛΥ.

Έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 87 ετών, ο Howard Zinn, ο Αμερικανός ακαδημαϊκός η εναλλακτική ιστορία του οποίου για τις ΗΠΑ διαβάστηκε από εκατομμύρια ανθρώπους. Όπως έγινε γνωστό υπέστη καρδιακή προσβολή, ενώ ταξίδευε, στη Σάντα Μόνικα, στην Καλιφόρνια. Πρόκειται για την ίσως πιο σημαντική ιστορική προσωπικότητα της αμερικάνικης Αριστεράς.

Γνωστός ακτιβιστής κατά του πολέμου στο Βιετνάμ και παθιασμένος υποστηρικτής των κινημάτων των αφροαμερικανών για πολιτικά δικαιώματα στις ΗΠΑ, ο Zinn βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της κοινωνικής αναταραχής στη χώρα του από την δεκαετία του 1950 ως τα τέλη εκείνης του 1970. Ευρύτερα γνωστός έγινε για το βιβλίο του «A People's History of the United States» [Ιστορία του λαού των Ηνωμένων Πολιτειών, μετάφραση Θεόδωρου Καλύβα, Αιώρα, Αθήνα 2008], που πούλησε εκατομμύρια αντίτυπα.

Ο Zinn ήταν αυτό που τοποθέτησε στη θέση των κεντρικών ηρώων της ιστορίας των ΗΠΑ όχι τους «ιδρυτές» της, αλλά τους πρώτους συνδικαλιστές, τις φεμινίστριες και μαχητές για διάφορους σκοπούς.

«Τα γραπτά του άλλαξαν τη συνείδηση μιας γενιάς, βοήθησαν να ανοίξουν νέοι δρόμοι προς την κατανόηση και την κρίσιμη σημασία της για τις ζωές μας», είχε γράψει για αυτόν ο Noam Chomsky.

Ο Howard Zinn γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη, δούλεψε ως εργάτης σε ναυπηγείο και υπηρέτησε ως βομβαρδιστής στην αμερικανική πολεμική αεροπορία στην διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, πριν πάει στο κολέγιο και πάρει το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια.

Δίδαξε στο Spellman, ένα κολέγιο με φοιτήτριες κυρίως νεαρές μαύρες στην Ατλάντα της Τζόρτζια, και κατόπιν στο Boston University, όπου απέκτησε ακόμα μεγαλύτερη φήμη πρωταγωνιστώντας σε πολλές απεργίες και αντιπολεμικές κινητοποιήσεις.

Στην αυτοβιογραφία του [You Can't Be Neutral on a Moving Train, Beacon Press, Βοστόνη 2002], σημείωνε ότι η αντικειμενικότητα ουδέποτε υπήρξε στόχος στα μαθήματα που παρέδιδε. «Ήθελα οι φοιτητές να φεύγουν από την τάξη όχι απλά καλύτερα πληροφορημένοι, αλλά προετοιμασμένοι να παρατήσουν την ασφάλεια της σιωπής, πιο έτοιμοι να μιλήσουν, να δράσουν ενάντια στην αδικία όπου την έβλεπαν. Αυτή, φυσικά, ήταν μια συνταγή για φασαρίες».

Ταιριάζει σε πολλά χαμόγελα...

Ελευθεροτυπία, Σάββατο 5 Δεκεμβρίου 2009

Χαμόγελα

Από τον ΕΥΓΕΝΙΟ ΑΡΑΝΙΤΣΗ

Λέγεται ότι έχουν αποδελτιωθεί δώδεκα διαφορετικοί τύποι χαμόγελου -οι εξής: της υποκρισίας, της ανακούφισης, της ευτυχίας, της ευθυμίας, της ειρωνείας, της αμηχανίας, της ευγένειας, της σαγήνης, της συγκατάβασης, του ρεμβασμού, της ηλιθιότητας και της πόζας μπροστά στον φακό.

Σ' αυτή την κλασική κατάταξη προστίθεται εκ των υστέρων το σχιζοειδές χαμόγελο της Ντόρας, αυτό που της κόστισε την εκλογή και που είναι το μοναδικό για το οποίο επιτρέπεται να πούμε ότι μοιάζει ταυτόχρονα φαρδύ και συγκρατημένο. Αν και επιθετικό, προδίδει αποστασιοποίηση, ενώ, σε πείσμα τού ότι ακτινοβολεί σαρκασμό προς όλες τις κατευθύνσεις, αποκαλύπτει ένα βαθύτερο ψυχικό μούδιασμα.

ΑΝΑΛΟΓΩΣ διφορούμενος είναι ο τόνος της ανωτερότητας που δηλώνεται εδώ, εφόσον η αυτοπεποίθηση καταγράφεται, αναμφίβολα, σαν κάτι προσποιητό. Εν πάση περιπτώσει, το χαμόγελο της Ντόρας θυμίζει εκείνη την πικρόχολη και βεβιασμένη γκριμάτσα που υιοθετούν οι κυρίες της μεσαίας τάξης άπαξ και βρεθούν σε θέση άμυνας, οπότε δεν βρίσκουν άλλη διέξοδο από το να εμφανίσουν, στο πρόσωπό τους, μια δόση περιφρόνησης για τους παριστάμενους. Με δυο λόγια, είναι ένα μαγειρικό μείγμα διαφόρων κακοχωνεμένων συναισθηματικών ουσιών και δηλητηρίων, τόσο έντονα απωθητικό στη θεατρικότητά του ώστε αναρωτιέται κανείς για ποιο λόγο οι σύμβουλοί της σε θέματα επικοινωνίας απέφυγαν (ή απέτυχαν) να την αποτρέψουν από το να το φοράει καθημερινά, σαν μάσκα.

ΠΡΑΓΜΑΤΙ, το μεγάλο μειονέκτημα του συγκεκριμένου μορφασμού δεν είναι ούτε ο μακιαβελικός του απόηχος ούτε οι αποχρώσεις της υπεροψίας που συγκρατεί, αλλά, απλούστατα, το γεγονός ότι παραμένει αναλλοίωτος, ανεξαρτήτως περιστάσεων. Ακόμη και τη βραδιά των αποτελεσμάτων, μετά από την ήττα της, η Ντόρα συνελήφθη να δίνει μάχη προκειμένου να διατηρήσει μιαν έσχατη σύσπαση των χειλιών, συμβολική της υπόληψης του μητσοτακισμού, ενώ ήταν φως φανάρι ότι θα τη συνέφερε να εκδηλώσει κάποιο ίχνος ανθρώπινης συντριβής ή έστω συγκίνησης.

ΑΛΛΩΣΤΕ, ήταν ήδη, εξαρχής, ένα χαμόγελο για το οποίο είχαν διατυπωθεί αμέτρητοι σκωπτικοί υπαινιγμοί δίχως η υποψήφια Αρχηγός να το εγκαταλείψει. Οπως έκανε και με την ομολογουμένως κακόγουστη συνήθεια να προφέρει τα ξενικά ονόματα μιμούμενη τη χτυπητή προφορά ορισμένων φθόγγων (Mιλόsheβιtch, πρόεδρος Mπουshsh κτλ.), υπερασπίστηκε το χαμόγελό της με αυταπάρνηση, μολονότι όλα οδηγούσαν στο συμπέρασμα ότι κάθε άλλο παρά την κολάκευε, πολύ λιγότερο δε ευνοούσε τη συναισθηματική επαφή με τους ψηφοφόρους. Εκλεισε έτσι, άδοξα, ο κύκλος που είχε ανοίξει με την Τζούλια Ρόμπερτς.